Deboli’s cipher despatches from St Petersburg, 1791

At a glanceExisting decipherment · partial

The letters: 105 cipher despatches from Antoni Augustyn Deboli, the King’s envoy at St Petersburg, to Stanisław August, 4 January to 30 December 1791: the year of the Constitution of 3 May.
Where: AGAD Warsaw, Zbiór Popielów 5 (the cipher), catalogued as letters in cipher with no decipherment. The decipherments are Zbiór Popielów 421, catalogued as Deboli’s letters in Polish.
The cipher: Two Polish syllabic codes of about 2,200 numbered groups: one from January 1791, and the code Deboli later used at Danzig in 1792. From May 1791 they alternate, even within one despatch, switched by marker groups above 3,000.
How it was deciphered: The King’s cabinet deciphered every despatch and filed a fair copy marked “reçu le …”. Five despatches (3,082 groups) were transcribed and aligned group by group with those copies; 3,048 groups take a value.
What it says: Petersburg’s view of the Sejm, of the war scare with England and Prussia, and of the Constitution of 3 May: “It was just the time to do what Your Royal Majesty has done.”
Still open: The other 100 despatches are not transcribed here, though their decipherments exist. Two despatches have no decipherment found yet, and 34 groups of the sample have no place in the decipherment.

01 Two boxes

Antoni Augustyn Deboli represented King Stanisław August at the Russian court. In 1791 he wrote to the King twice a week, mostly by post days on Tuesdays and Fridays. Each despatch was entirely in numbers apart from a French “Sire!” at the head and the closing formula and date at the foot. The secret despatches of 1791 are in the Archiwum Główne Akt Dawnych (AGAD) in Warsaw as Zbiór Popielów 5, “Deboli. 1791 (cyfry)”: 105 pieces on 369 leaves. AGAD’s item list marks every one as “język: szyfr” and notes no decipherment, and the project’s catalogue listed the box as unread (catalogue 420).

The head of a page of numbers, with Sire! written in clear above them — Deboli’s cipher despatch of 7 January 1791. The second line begins “1944 951 1578 1944 951 21a 2152”: *ani od WKrMci, ani od Deputacyi*. Image: AGAD Warszawa, Zbiór Popielów 5, k. 6r (despatch of 7 January 1791), via the AGAD image server.

A second box, Zbiór Popielów 421, “Korespondencja króla z Debolim 1791”, holds what AGAD lists as Deboli’s letters of the same year in Polish. The two series match closely:

From March both carry the same despatch numbers, including a duplicated “Nr 3”.
99 of the 105 cipher pieces have a Polish piece of the same date, and four more pair by number where one list has a date slip.
Each Polish piece opens with “St Petersbourg ce … / reçu le …”, the date of writing and the date of receipt in Warsaw. Its layout copies the cipher page, with half a page left blank under “Sire!”.

These are not separate letters. They are the cabinet’s fair copies of the decipherments. Historians have used them: Rolnik (2025) quotes Deboli’s 1790–92 despatches from Zbiór Popielów 415, 420 and 421. What was missing was the link to the cipher originals, which the inventory and the catalogue treated as unread.

Polish handwriting beginning Wczorayszą pocztą nie miałem listow ani od WKrMci — The cabinet’s decipherment of the same despatch, filed in Zbiór Popielów 421: “Wczorayszą pocztą nie miałem listow ani od WKrMci, ani od Deputacyi.” Image: AGAD Warszawa, Zbiór Popielów 421, k. 302r, via the AGAD image server.

02 The check

The despatch of 7 January was the first test. In the decipherment it opens “ani od WKrMci, ani od Deputacyi” (“neither from Your Royal Majesty nor from the Deputation”), with a repeated pair of words. Its cipher has the matching repeat: 1944 951 1578 · 1944 951 21a 2152. Two words that occur twice in the decipherment fall at matching places in the cipher: przysięgi (1117 1353 212) and Count Starhemberg’s name (686 1405 1255 207).

Five despatches were then transcribed in full, cipher and decipherment, and aligned group by group. The 7 January despatch was joined by four from April and May (22 April, 6, 13 and 31 May). The alignment found one line of numbers missing from the first transcription of the 7 January despatch: the decipherment had a phrase with nothing against it. The scribe’s closed 4, which looks like a 9, was also settled: “1990” is 1490, by.

Despatch	Code	Groups	Given a value
7 Jan 1791	A	724	721
22 Apr (Nr 10)	A	732	726
6 May (Nr 15)	B	567	566
13 May (Nr 17)	B, then A	417	409, plus 2 markers
31 May (Nr 23)	A, then B	642	622, plus 2 markers
Total		3,082	3,048 (98.9%)

Groups that occur more than once in the sample carry the same value in 83% of their occurrences in code A and 84% in code B. Most of the rest are places where the alignment could not fix exactly how a word was split between syllable groups. A few places show the cipher and the decipherment disagreeing:

The cipher of 22 April has przyiechał (“arrived”), which the decipherer left out.
The cipher of 6 May says Russia wants to strengthen herself “on the Black Sea”, where the decipherment has only “Czarnym”.
On 13 May the cipher has “Niech będzie Bogu chwała” where the copy reorders it to “Niech Bogu będzie”.

03 The cipher: two codes

Both codes are Polish syllabic codes of about 2,200 numbered groups:

Common words, titles and some names have a group of their own (1578 WKrM-, 951 od, 1353 się).
Other words are spelled out in syllables and letters. Starhemberg is seven groups, 1307b 277 1258 686 1405 1255 207.
Punctuation is enciphered too: in code A, 1786 is a comma (the most frequent group) and 1775 a full stop.
Small letters a, b, c written under some groups are not yet understood.

Code A is the code of the January despatches. Code B is the code Deboli used at Danzig in the autumn of 1792, whose letters (Zbiór Popielów 415) have clear copies filed with them. The 6 May despatch is in code B throughout. The 13 May despatch opens in code B and turns to code A, in a smaller hand, for a second paragraph. The 31 May despatch does the reverse. Each code-B run begins with a group above the code’s range (3283, 3285), and the run back to code A with 4000: “4000 1775 3285 1269” on 31 May. The same number means different things in the two codes: 893 is nic in code A and tu in code B.

04 What the five say

7 January. Deboli regrets the Sejm’s quarrel over the new oath, a thing that “neither stinks nor smells”, which Petersburg laughs at. England and Prussia still wait for an answer on the status quo. Alopeus has said in Berlin that the Empress is ready for extremities but will take no dictation, and Potemkin is thought to be dragging things out. Count Starhemberg complains of the customs at Połąga.

22 April. His office has become hateful to him amid “our endless quarrels over trifles”, but he will do his duty to the end. War preparations in England, Goltz and Whitworth expecting to be recalled, and a Spanish declaration in Berlin advising against war, with Spain said to promise a diversion in Russia’s favour.

6 May. England and Prussia are thought to want their fleet at sea before an ultimatum. The Spanish envoy Gálvez argues that Russia should be handled gently, which Deboli finds hard to square with her aims on Ochakov. The Empress sends Gálvez a sable fur.

13 May, ten days after the Constitution of 3 May: “It was just the time to do what Your Royal Majesty has done.” He urges an army of 100,000. Petersburg credits Marshal Potocki, gossips about Saxon marriages, and fears Potemkin.

31 May. Petersburg takes the Revolution as settled but reports displeasure in Berlin, where Goltz has grown cool. Dresden hesitates over the Elector’s answer. Potemkin promises the English envoy Fawkener a favourable reply before the Empress has even seen the note.

The decipherments and English translations of all five are under Full texts below.

05 The other years

The same arrangement holds across Deboli’s embassy. Each year’s cipher box was paired by date with the Polish box of the same year, and one pair per year was compared:

1792 (Zbiór Popielów 416 and 415): No. 114 fits. It opens 951 … 1578, and its copy opens “Odpisuiąc na list WKrMości”. No. 95 of 17 February does not fit on its opening lines, so 1792 is not settled.
1790 (4 and 420): likely. “Deputacyi” occurs twice in the copy and its code group twice in the cipher.
1789 (17 and 419): the same code family; not checked word by word.
1788 (428 and 417): an older code, paired by date only; from the spring the 1791 code takes over, introduced by the same marker 4000.

Between 74 and 100 cipher pieces a year have a same-date partner. A parallel investigation of 1790 (target deboli1790) reached the same pairing independently, closed the 1789–1791 catalogue entries, and found the 1788 code change. It reads the group for WKrMci as 1570, not 1578: the scribe’s barred round figure is taken as 0 there and as 8 here, and only the key sheets would settle which.

06 What remains open

The other 100 despatches of 1791 were not transcribed. Their decipherments exist in Zbiór Popielów 421, so transcribing them is routine work.
The decipherment dated 4 January looks too short for the 2,202 groups of that day’s cipher, and was not checked.
The despatches of 18 February and 8 March have no partner found. Two undated items in Zbiór Popielów 421 may be them.
34 groups of the sample have no place in the decipherment. They are marked “?” in the alignment files.
The code tables rebuilt from the sample cover 612 code-A and 378 code-B groups, and are partial. The keys themselves are Zbiór Popielów 444, 451, 453 and 454, which are not online.

Full texts

The transcription and the decryption of every document on this page, so that the reading can be used and checked. Short files are shown here; all are in the repository.

Despatch 002, 7 Jan 1791 (cipher ZbPop 5; decipherment ZbPop 421)

Deboli comments on the Sejm's quarrel over the new oath, which Petersburg laughs at; England and Prussia still wait for an answer on the status quo, Alopeus has said in Berlin that the Empress is ready for extremities but will take no dictation, and Potemkin is thought to be dragging things out; couriers from Golitsyn and Vorontsov; Count Starhemberg's journey and complaint about the Połąga customs.

Transcription: zbpop5_001-003.txt

Decipherment of the time

zbpop421_090_clear_1791-01-07.txt

# AGAD Zbiór Popielów 421, item 090, k. 302-303 (img 1_12_0_0_421_0380, 0381): the cabinet's clear text of
# cipher despatch ZbPop 5 no. 002 (St Petersburg, 7 Jan 1791). Read from the images on 26 Oct 2026, diplomatic,
# [?] = uncertain reading. Docket: "St Petersbourg ce 7. Janvier 1791. / reçu le 19. —". Foliation 302, 303.
# img 0380 (k. 302r)
Sire!
Wczorayszą pocztą nie miałem listow ani od WKrMci, ani od
Deputacyi. Z gazet tylko Warszawskich wiem iaki koniec miały
spory wzięte względem przysięgi. W moim poięciu trzebaby długo
nademną pracować, żeby mię odwieść od wyprowadzenia tey materyi
bobym ią był może sam proponował; lecz co w tym kiedy już
ta materya stała się obiektem zapału, niedałbym się przekonać
żeby warto było upierać się przez dwanaście godzin przy odrzuceniu
nowey przysięgi. Właśnie iż bym był wziął tę rzecz za taką:
ktora nareszcie ani smierdzi ani pachnie, wolałbym na nią
zezwolić, niż przez zaprzeczanie tym ktorzy iey chcieli bona
fide /: bo takich tam było wielu :/ sprawować zaiątrzenie.
Tu się z tego extra smieią żesmy się tak o to ucierali.
Dotąd ieszcze nie maią Ministrowie Angielski y Pruski
odpowiedzi tyczącey się Status in quo. Bez Swiąt umieią tu
# img 0381 left (k. 302v)
zwlekać, a tym bardziey Swięta służą do tego za pretext.
Jak tu gadaią o tey materyi, iużem doniosł WKrMci. Nie ma
przynaymniey finalnego oświadczenia że nie przystaną na te
kondycye, lecz w Berlinie, iak Bernsdorf pisze do Rozenkranza,
Alopeus miał wyraźnie powiedzieć, iż na extremitates Imperatorowa
gotowa, lecz prawa sobie przepisywać nie da. Publicum tuteysze
nie tak myśli; lecz to nic niedecyduie kiedy w gorze maią
inszą rezolucyą przypisywaną natchnieniu Xcia Potemkina,
ktory, iak iest powszechna opinia, chce rzeczy zwlekać: Bog
wie dla czego. Ja to y do nas stosuię przez kombinacye y
nawet przez rożne slady.
Onegday przyiechało dwoch Kuryerow, ieden z Wiednia od
Gallicyna, drugi z Londynu od Woroncowa.
Graff Stahremberg ieżdżąc do Moskwy dla dogodzenia
swoiey ciekawości, spoźnił swoy wyiazd ktory nienastąpi aż
14. currentis. Czynię mu wszystkie grzeczności ktore odemnie
zawisły daiąc mu paszport, y zalecenie na Cło aby był
wolny od rewizyi. Strasznie mi się skarżył na Komorę
# img 0381 right (k. 303r)
Połangowską, ktora wszystkim przeieżdżaiącym bardzo dokucza.
Piszącemu do mnie dziś Graffowi de Stahremberg odpisałem
że mam sobie za powinność uprzedzić z moiey strony grze-
czności ktore zapewne odbierać będzie w moiey Oyczyźnie, qua
dystyngwowany Kawaler. Pytał mię się czy zastanie w
Warszawie Xcia Jozefa o ktorym mu miano powiadać iż
iedzie do Paryża. Gdyby się to ziściło iabym na to
extra bolał.
Deboli.

Decryption

zbpop421_090_clear_1791-01-07.txt

Translation

002_en.md

# Despatch 002, Deboli to Stanisław August, St Petersburg, 7 January 1791 (received 19 January)

English translation of the cabinet's decipherment (AGAD Zbiór Popielów 421 item 090, k. 302-303), which was checked
here group by group against the cipher (Zbiór Popielów 5, k. 6-7). [?] marks an uncertain reading.

Sire!

By yesterday's post I had no letters either from Your Royal Majesty or from the Deputation. Only from the Warsaw
gazettes do I know how the disputes about the oath ended. In my view one would have had to work on me a long time to
dissuade me from raising that matter, for I might perhaps have proposed it myself; but once the matter had become an
object of passion, I would not let myself be persuaded that it was worth holding out for twelve hours over rejecting
the new oath. Precisely because I would have taken the thing for what it is, something that in the end neither stinks
nor smells, I would rather have consented to it than cause bitterness by refusing those who wanted it in good faith
(and there were many such there). Here they laugh a great deal at our having quarrelled so over it.

The English and Prussian ministers still have no answer concerning the status quo. Even without holidays they know how
to delay here, and the holidays serve all the more as a pretext. I have already reported to Your Royal Majesty how they
talk about this matter here. There is at least no final declaration that they will not accept those conditions; but in
Berlin, as Bernsdorf writes to Rosenkrantz, Alopeus is said to have stated plainly that the Empress is ready for
extremities but will not let laws be prescribed to her. The public here does not think so; but that decides nothing
when at the top they hold another resolution, ascribed to the inspiration of Prince Potemkin, who, as is the general
opinion, wants to drag things out: God knows why. I apply this to us as well, through combinations and even through
various traces.

The day before yesterday two couriers arrived, one from Vienna from Golitsyn, the other from London from Vorontsov.

Count Starhemberg, travelling to Moscow to satisfy his curiosity, has put off his departure, which will not take place
before the 14th of this month. I show him every courtesy that depends on me, giving him a passport and a recommendation
to the customs so that he may be free from inspection. He complained terribly to me about the Połąga customs house,
which plagues all travellers. To Count Starhemberg, who wrote to me today, I replied that I consider it my duty to
announce on my side the courtesies he will surely receive in my country, as a distinguished gentleman. He asked me
whether he would find Prince Józef in Warsaw, of whom he had been told that he is going to Paris. If that came true I
would be extremely sorry.

Deboli.

Despatch 032 (Nr 10), 22 Apr 1791 (cipher ZbPop 5; decipherment ZbPop 421)

Deboli has sent his despatch to the Deputation under the banker Schultz's cover and confesses his office has become hateful to him amid the endless quarrels at home; war preparations in England, the perplexity of Goltz and Whitworth, and a Spanish declaration in Berlin advising against war, with Spain said to promise a diversion in Russia's favour if England joins the Turkish war.

Transcription

zbpop5_032.txt

# Deboli -> Stanislaw August, St Petersburg, 22 Apr 1791, Nr 10; AGAD Zbior Popielow 5, despatch 032, img 0158-0159.
# Decipherment: ZbPop 421 img 0040-0041 (transcription/zbpop421_032_clear.txt).
# Conventions as zbpop5_001-003.txt: groups space-separated; a/b = small letter written below/after last digit; _u underlined;
# ^ mark above; ? uncertain digit; {clear text/notes}. Read 27 Oct 2026 from full-resolution crops (1.75x).
# img 0158 (despatch 032, 1791-04-22; f. 32r?)
{top left: Nº 10. ; top centre, ink: 111 with 45 struck; top right: 32 (foliation)}
{heading: Sire!}
L01: 1180 2051 1567 1327 789 1342a 1427 160 1428 637 713 774 117 8 747 5 1861 2148 1786
L02: 8 1342 29 747z 748 1390 1562 1844 523 1092 663 31 1775 1597 360 1453
L03: 453 213 146a 2032 1092? 1592 153 2160 20 693 358 8 21a 2152 1786 1657
L04: 1432 1200a 360 1559 1324 1354c_u 1679 1588b 1256 657 1786 2083 1567 1426
L05: 518 686 2059 1559 445 1873 2152 1786 1657 2083 358 453 870 1559
L06: 1215 1669 1256 1237 2107 1092 510a 948 488? 1426 895 1382 675 1353 949
L07: 398 1785 688 662 1590 2083 2059 8 1117 3 892 26 384 800 1357 1367
L08: 153 1342 1657 1388oo 1324 1559 787 1357 731 1612 1940 690 692 1657 766
L09: 1940 747 1163 784 692 1775 1444 1429 10 1498 678a 948 783 20 8 21a
L10: 2152 1186a 675 1562 1845 1256 787 1266 1342a 1427 160 1430 1445 1160
L11: 466 1089? 1255 1428 1997 1327 2107 1507 1490 1873 1775 3 1657 2025
L12: 1786 1735 686 2051 1444 1406 1786 1900 686 1353 1786 2117 1559 1497
L13: 1874 2162a 153 2160 1786 1117 678 8 1498 1406a 360 892 693 412 970 2?90
L14: 1750 1786 561 1657 623 1317 1786 385 1324 1354c_u 1567 138?b 1587b 686
L15: 1786 26 1404 895 1115 1381b 399 2107 874 1669 481 1426 786 860 1983
L16: 208 1429 610 692 1786 1444 748 1477 1786 382 1117 1748a 686 1353 1786
L17: 302 692 1678 2043a 656 760 1550 1785 1657 1681 1320 1444 360 734
L18: 238 1786 237 1990 1432 763 2039? 1786 1567 487 1891? 636 1990 686 1353
L19: 951 904 1785 1193 686 483 1786 1681 8 1645b 461 1092 1564 780 787
{catchword at foot, right: 1357a, with paraph}
{notes 0158 (first pass): 8 = looped theta, 0 = open o, read literally; L01 713: with colon; L02 747z = z-like hook under 7; L03 1092? first glyph w-like (w = "10" ligature, cf. L06 2107, 1092), no clear 1; L06 488? = 4 8 8 with a lead-in stroke (1488?); L08 1388oo = two small o joined below 88 (cf. 1405oo, 1788oo in 002); L11 1089? = 1 w 8 9 (1689/1889?), 1997 the first 9 may be a closed 4 (1497); L13 2?90 second digit theta-like; L14 138?b last digit y-shaped (7/9/4) with b below; 1587b (or 1588b); L15 1983 (19 theta 3); L16 208 (2 o 8, maybe 288); L17 2043a small a/o under 3; L18 2039? third digit 3 or 5 (2059 elsewhere); 1891? = 1 theta 9 1; L19 1645b b under 5, second digit o (1045b?)}
# img 0159 left page (despatch 032 cont., 1791-04-22) [spread 3500x2599: left page x<1800]
{top: pencil 112 (?) partly hidden; AGAD stamp over L02 right}
L01: 1357a 693 359 1786 384 800 1595 412 951 1990 1573 20?3 1782 1092 731
L02: 637 126 643 373 1046 373 1657 20 1578 5 1800 2148 695 1318 695 1433
L03: 1591 895 1594 124 1786 384 1488 1786 1681 1353 1256 1686 1461b? 895 1679
L04: 2156 661 1117 213 146a 892 1565 360 780 784 1559 1978 1785 1681 1678 1446
L05: 1442 1117 2011 563 951 1633 1873 1785 1681 1678 2067 951 1842 1092 1330
L06: 1588b 1242 1657 1979 1594 124 2082 1255 2082 1457b? 1432 1786 2083
L07: 1653 358 2074 787 1559 1334 782 1145 1657 2083 213 616 1490 1194b 78
L08: 1578 1785 1681 2082 72 1657 744 1261 1588b 1786 1432 407 1778 213 616
L09: 1490 1433 1452 1343 1657 1564 1426 1563 1255 1426 2035 374_u 1089_u 1255
L10: 1096_u 1648 1429_u 1786 1900 895 1221 948 8 782 746 117 413 1678 1442
L11: 1567 358 1678 9 1785 1681 1489 2154 8 786 2107 563 1678 2067 895 800
L12: 360 2107 1886 1657 782 1489 800 360 2107 1873 931 1317 2117a 9 0?b
L13: 662 1098 8 31 1382 117 1593 1775 1489 2154 1681 1845 782 1846 1117
L14: 360 2107 1886 563 355 1334 8 208 616 1640 1319 1786 559 358 4 2076
L15: 1216 2067 1684 1381b 1564 636 1446 1681 355a 1334 128 744 1838 5 469
L16: 1256 2151 8 1163 892 2067 1334 128 75 1838 1786 557 1780? 384 692
L17: 948 928 1193 787 1781 1679 695 461 398 1873 1559 1324 1354c_u 951 1274a
L18: 1873 1095? 1559 1890 85 169 892 1353 1559 1000? 1786 2052 782 1404
L19: 729 1163 782 1786 1657 384 744 3 355a 1334 1146 117 361 662 359 743 48
L20: 34 1785 630 1288 418 1788b 782 895 78z 873 637 1786 1988 551
L21: 2051 1559 1092 1490 3 734c 1775 427 358 1678 1449 1559 934 693
L22: 211 1786 1216 893 360 1382b 1559 1593 993 784 1386 1786 355 1559
L23: 1683 110 637 1110 1983 1987 622 1436b 1288a 1874 1050 1353 1678 1489
{catchword at foot, right: 1786, with paraph}
{notes 0159 left (first pass): L01 20?3 = 2 o o 3 or 2 o 8 3 (2083 elsewhere); L03 1686 (1 theta theta 6? or 1086), 1461b? = 146 + 1 with b below; L06 1457b? = 145 + 7/6 with b below; L07 1194b b below 4, then 78; L09-L10 underlines under 374, 1089 and 1096, 1429 (one run, broken); L12 end "9" then a raised o with a stroke and b below (90b? or 9 + 0b?); L14 lone 4 before 2076; L16 75 with raised 5; 1780? (17 theta o); L18 1095? = w-ligature 9 5; 169 three digits; 1000? = w o o; L19 last group 48 (4 theta); L20 1788b b below; 78z z below; L21 734c c after 4}
# img 0159 right page (despatch 032 end, 1791-04-22) [x>1800]
{top: pencil foliation 112 (over 110?)}
R01: 1786 382 237 1978 1559 735 1353 1559 1600 1433 1258 2076 462
R02: 1786 355 782 1404 729 1498 2168 10 1562 1255 1326 1874 185
R03: 1307 1775 420 1444 1383 8 1339 8 2067 1432 2076 1446 1353 694
R04: 1354c 622 1679 1307b 937a 2076 1786 1873 1117 2062b_u 1678 2030 686
R05: 1353 1603 622 407 1778 1567 1327 895 1433 563 1786 561 1?z 213 1786
R06: 1092 1559 1427 1264 686 1432 418 895 2059 1582b 1559 1593 1775
R07: 948 1432 1623 2083 1588b 686 1786 2087 461 398 384 1353 126
R08: 1657 1303 1657 1567 469 1262 359 1775o?
{closing in clear: Je suis avec le plus profond Respect / Sire / De Votre Majesté / le très humble, très obeissant fidel sujet et serviteur. Deboli}
{date in clear, bottom left: St Petersbourg ce 22. Avril 1791}
{notes 0159 right (first pass): R03 1383 (13 theta 3; or 1303); R04 1307b (13o7 with b below), 2062b_u = bar between 2062 and b, 2030 (2 o 3 o); R05 1?z = 1 + looped digit with z below; R06 1582b b below; R08 1775o? small o/c after 5 (cf. 1775o? in 002)}

Decipherment of the time

zbpop421_032_clear.txt

# AGAD Zbiór Popielów 421, img 1_12_0_0_421_0040, 0041 (k. 30-31): the cabinet's clear text of cipher despatch
# ZbPop 5 no. 032 (St Petersburg, 22 Apr 1791, Nr 10; cipher img 5/0158-0159). Read from the images 27 Oct 2026,
# diplomatic (spelling kept), word[?] = uncertain reading.
# img 0040 (k. 30r)
{top left: Nº 10.}
{docket, top right: St Petersbourg ce 22. avril 1791. / reçu le 4. Mai —.}
{folio, pencil, top right: 30}
Sire!
Ponieważ był wysłany Sztafetą list Marszałka Małachowskiego do
mnie de 10. currentis, doszedł mię więc we wtorek koło południa.
Właśnie też iuż gotowa była po większey części Depesza moia do Depu-
tacyi, y to prawie w sobie zawierała co wytkniętym było w informacyi
y co ia iuż nawet w przeszłych raportach pokilkakrotnie starałem się
obiąć: mało więc co było do przydania dla iak nayściśleyszey stosowno-
ści między wyrazami memi y myślami mnie podanemi. Tak tedy
ułożoną Depeszę do Deputacyi posłałem we Srodę rano przez —
Sztafetę także pod kopertą Bankiera Szultza. Day Boże, żebym
był tak szczęśliwy abym się choć w tysiączney części przyłożył do
uszczęśliwienia moiey Oyczyzny. Ktorey los iaki sobie wystawiam,
dla tych nieprzestaiących naszych kłotni nad bagatelami, tak mię
trzyma, iż przyznam się, iż mi zbrzydł moy Urząd; y że są takie
# img 0041 left (k. 30v)
momenta gdzie, gdyby to można było wykupiłbym się od Niego;
powiadam iednak, że do ostatka powinność moią iak naywierniey
odbywać będę.
Pomiędzy listem moim ostatnim y Depeszą WKrMci de 9.
currentis mysmy tu więcey niewiedzieli, iak tylko, że się raptownie zaczęły
przygotowania woienne w Anglii; że zkąd[?]/zbantąd[?] przybiegł Kuryer od
Woroncowa; że z Berlina od Niedzieli Posłowie Pruski y —
Angielski wiedzieli circiter to, co Xże Jabłonowski napisał, y co
Goltz powiedział WKrMci; że ci dway Ministrowie to iest:
Goltz tuteyszy y Witworth byli in perplexitate aby nieprzyszło
do nagłego ich ztąd wyiazdu; że tym czasem do nich Kuryer z
Berlina nienadiechał y na tym nadiechaniu schodziło aż do
dnia wczorayszego wieczor. Tym czasem ze Srody na Czwartek
Kuryer Hiszpański do Galvera[?], ktory iadąc przez Berlin
zostawił tamże Hiszpańskiemu Ministrowi deklaracyą do
podania Berlinskiemu Dworowi, {ktora written over another word} ktora /: iak mi o niey powia-
dano :/ zamykaiąca w sobie odradzanie wdzierania[?] się w woynę,
była natychmiast podana, y iak Minister Hiszpański pisze,
przyięto ią Ministerium dosć dobrze; lecz rezolucya ieszcze żadna
nienastąpiła, bo Krol był w Poczdamie. Jle ia z tego wnosić
mogę przez moie wczora wieczor odebrane wiadomości, Hiszpania
wzięta probabiliter rezolucyą oświadczenia się, zbym[?], iż gdy
# img 0041 right (k. 31r)
{folio, pencil, top right: 31}
Anglia wmieszasię w woynę Turecką, Hiszpania natychmiast
uczyni Dywersyą favore Rossyi. Jeżeli tak rzeczy doszły do
Berlina toć tam się musieli zastanowić, a przynaymniey z
czym się wstrzymali, iest: wysłanie tu Kuryera, ktorego —
powtarzam to ieszcze, nie było wczora wieczor. Oto wszystko
co wiem, czekaiąc iak się dalej rzeczy wyklarują.
Deboli.
{notes: 0041L l.6 the word after "że" reads like "zbamtąd" = "zbantąd"/"ztamtąd" (from there); l.13 "Galvera" (Spanish envoy Galvez?) uncertain; l.16 "wdzierania" possibly "wpędzenia"/"wplątania"; l.22 "zbym" between "oświadczenia się" and "iż gdy" unclear (perhaps "z tym"); "ktora" at l.15 is written over a struck-out start}

Decryption

zbpop421_032_clear.txt

# AGAD Zbiór Popielów 421, img 1_12_0_0_421_0040, 0041 (k. 30-31): the cabinet's clear text of cipher despatch
# ZbPop 5 no. 032 (St Petersburg, 22 Apr 1791, Nr 10; cipher img 5/0158-0159). Read from the images 27 Oct 2026,
# diplomatic (spelling kept), word[?] = uncertain reading.
# img 0040 (k. 30r)
{top left: Nº 10.}
{docket, top right: St Petersbourg ce 22. avril 1791. / reçu le 4. Mai —.}
{folio, pencil, top right: 30}
Sire!
Ponieważ był wysłany Sztafetą list Marszałka Małachowskiego do
mnie de 10. currentis, doszedł mię więc we wtorek koło południa.
Właśnie też iuż gotowa była po większey części Depesza moia do Depu-
tacyi, y to prawie w sobie zawierała co wytkniętym było w informacyi
y co ia iuż nawet w przeszłych raportach pokilkakrotnie starałem się
obiąć: mało więc co było do przydania dla iak nayściśleyszey stosowno-
ści między wyrazami memi y myślami mnie podanemi. Tak tedy
ułożoną Depeszę do Deputacyi posłałem we Srodę rano przez —
Sztafetę także pod kopertą Bankiera Szultza. Day Boże, żebym
był tak szczęśliwy abym się choć w tysiączney części przyłożył do
uszczęśliwienia moiey Oyczyzny. Ktorey los iaki sobie wystawiam,
dla tych nieprzestaiących naszych kłotni nad bagatelami, tak mię
trzyma, iż przyznam się, iż mi zbrzydł moy Urząd; y że są takie
# img 0041 left (k. 30v)
momenta gdzie, gdyby to można było wykupiłbym się od Niego;
powiadam iednak, że do ostatka powinność moią iak naywierniey
odbywać będę.
Pomiędzy listem moim ostatnim y Depeszą WKrMci de 9.
currentis mysmy tu więcey niewiedzieli, iak tylko, że się raptownie zaczęły
przygotowania woienne w Anglii; że zkąd[?]/zbantąd[?] przybiegł Kuryer od
Woroncowa; że z Berlina od Niedzieli Posłowie Pruski y —
Angielski wiedzieli circiter to, co Xże Jabłonowski napisał, y co
Goltz powiedział WKrMci; że ci dway Ministrowie to iest:
Goltz tuteyszy y Witworth byli in perplexitate aby nieprzyszło
do nagłego ich ztąd wyiazdu; że tym czasem do nich Kuryer z
Berlina nienadiechał y na tym nadiechaniu schodziło aż do
dnia wczorayszego wieczor. Tym czasem ze Srody na Czwartek
Kuryer Hiszpański do Galvera[?], ktory iadąc przez Berlin
zostawił tamże Hiszpańskiemu Ministrowi deklaracyą do
podania Berlinskiemu Dworowi, {ktora written over another word} ktora /: iak mi o niey powia-
dano :/ zamykaiąca w sobie odradzanie wdzierania[?] się w woynę,
była natychmiast podana, y iak Minister Hiszpański pisze,
przyięto ią Ministerium dosć dobrze; lecz rezolucya ieszcze żadna
nienastąpiła, bo Krol był w Poczdamie. Jle ia z tego wnosić
mogę przez moie wczora wieczor odebrane wiadomości, Hiszpania
wzięta probabiliter rezolucyą oświadczenia się, zbym[?], iż gdy
# img 0041 right (k. 31r)
{folio, pencil, top right: 31}
Anglia wmieszasię w woynę Turecką, Hiszpania natychmiast
uczyni Dywersyą favore Rossyi. Jeżeli tak rzeczy doszły do
Berlina toć tam się musieli zastanowić, a przynaymniey z
czym się wstrzymali, iest: wysłanie tu Kuryera, ktorego —
powtarzam to ieszcze, nie było wczora wieczor. Oto wszystko
co wiem, czekaiąc iak się dalej rzeczy wyklarują.
Deboli.
{notes: 0041L l.6 the word after "że" reads like "zbamtąd" = "zbantąd"/"ztamtąd" (from there); l.13 "Galvera" (Spanish envoy Galvez?) uncertain; l.16 "wdzierania" possibly "wpędzenia"/"wplątania"; l.22 "zbym" between "oświadczenia się" and "iż gdy" unclear (perhaps "z tym"); "ktora" at l.15 is written over a struck-out start}

Translation

032_en.md

# Despatch 032 (Nr 10), Deboli to Stanisław August, St Petersburg, 22 April 1791 (received 4 May)

English translation of the cabinet's decipherment (AGAD Zbiór Popielów 421, k. 30-31), checked group by group against
the cipher (Zbiór Popielów 5, k. 111-112). [?] marks an uncertain reading.

Sire!

Since Marshal Małachowski's letter to me of the 10th of this month was sent by express courier, it reached me on
Tuesday around noon. My despatch to the Deputation was by then already largely ready, and it contained almost
everything set out in the instruction, which I had already tried several times to cover in past reports; so little was
left to add to bring my words into the closest agreement with the thoughts given to me. The despatch to the Deputation,
so drawn up, I sent on Wednesday morning by express, again under cover of the banker Schultz. God grant that I be so
fortunate as to contribute even in the thousandth part to the happiness of my Country. Its fate as I picture it, given
our endless quarrels over trifles, weighs on me so that I confess my office has become hateful to me, and that there
are moments when, if it were possible, I would buy myself out of it; I say, however, that I will carry out my duty as
faithfully as possible to the very end.

Between my last letter and Your Royal Majesty's despatch of the 9th of this month we knew nothing more here than that
war preparations had suddenly begun in England; that a courier had come from there [?] from Vorontsov; that from Berlin,
since Sunday, the Prussian and English envoys knew roughly what Prince Jabłonowski wrote and what Goltz told Your Royal
Majesty; that these two ministers, that is Goltz here and Whitworth, were in perplexity lest it come to their sudden
departure from here; that meanwhile no courier from Berlin had reached them, and they waited for one until yesterday
evening. Meanwhile, between Wednesday and Thursday, a Spanish courier [arrived] for Gálvez [?]; travelling through
Berlin, he left there with the Spanish minister a declaration to be handed to the Berlin court, which (as I was told)
contains advice against rushing [?] into war. It was handed over at once, and, as the Spanish minister writes, the
ministry received it quite well; but no resolution has followed yet, because the King was at Potsdam. As far as I can
judge from the news I received last night, Spain has probably taken the resolution to declare [?] that if England
joins in the Turkish war, Spain will at once make a diversion in favour of Russia. If things have reached Berlin in
this form, they must have stopped to think there; at least what they have held back is the dispatch of a courier here,
which, I repeat, had not come by last night. That is all I know, waiting to see how things become clearer.

Deboli.

Note: the cipher has "przyiechał" (arrived) after "between Wednesday and Thursday", which the decipherment leaves out;
it is supplied above in brackets.

Despatch 037 (Nr 15), 6 May 1791 (cipher ZbPop 5; decipherment ZbPop 421)

No Berlin courier yet; England and Prussia are thought to want their fleet at sea before proposing an ultimatum; the Spanish envoy Gálvez argues Russia should be handled gently, which Deboli finds hard to square with Russia's aims on Ochakov and the Black Sea; Nassau flatters Gálvez and the Empress sends him a sable fur; a new Dutch envoy.

Transcription

zbpop5_037.txt

# Deboli -> Stanislaw August, St Petersburg, 6 May 1791, Nr 15; AGAD Zbior Popielow 5, despatch 037, img 0178-0179.
# Decipherment: ZbPop 421 img 0060-0061 (transcription/zbpop421_037_clear.txt).
# Conventions as zbpop5_001-003.txt: groups space-separated; a/b/c/e/z = small letter written below/after last digit;
# _u underlined; ^ mark above; ? uncertain digit; {clear text/notes}. Read 27 Oct 2026 from full-resolution crops (1.75x).
# NB this despatch is NOT in the code of 001-003/032: its frequent groups (1053, 1151, 281, 114, 335, 1172, 1200, 1569)
# are those of the 1792 Danzig letters (ZbPop 415, transcription/zbpop415_1792_mixed.txt), and 1786/1657/1559 are absent.
# img 0178 (despatch 037, 1791-05-06; f. 37r)
{top left: Nº 15. ; top centre, ink: 126, 135 struck; top right: 37 (foliation)}
{heading: Sire!}
L01: 3381z 3285 330 557a 988 213 61 1072 1619 1308 1797 1304 726 281 1061 499 1677 120 1172
L02: 121 2045 1280 2193 1602 909 182 135 1280 1600 1576 1033 1569 756 1576
L03: 114 1053 504 527 1704a 1600 1053 1693 1396 1280 1368 156a 323a 1625 1053
L04: 470 2044 1106 2003 1280 964 335 1173 1610a 1054 317 756 893 912 746 114
L05: 2010 913 335 527 1054 1759b 1280 2190 1053 1177 1784 85 691 281 338
L06: 788 1369 551b 278 338 798 1084 1269 1172 70 116 1990 893 2085 1080z
L07: 1080 1679 1299 1797 1304 726 1280 1151 2195 264 470 338 1127b 1054
L08: 1545 1023b 1684 335 1054 220 1297 1783 1994 720 1679 114 1269 504 1703a
L09: 894 1600 1080 616 756 1053 1177 1784 1625 1061 730 278 1844 894 213
L10: 183 1479 40 894 1569 2147b 1552 906 932c 1360 87 1269 123 893 2195
L11: 1172 1560 1734 281 1050 1758 1369 1569 1360 732 744 1569 504 785a 1802
L12: 335 529 1084 92a 317 1474 114 1151 645 114 529 912 1178 784b 1991 123
L13: 2166a 1991 2188a 950 669 1280 1175 1600 1151 1479 1097e 347 316 215
L14: 1748 1151 720 522 1404 1054 1064 1280 1175 503 335 661 114 279 1053
L15: 763a 1371 281 191 950 710 1600 1572 1053 530 1675 1061 1090 1844
L16: 890 213 183 1360 1719 522 504 218 1067 961 891 116 893 114 1269
L17: 1879 40 1134 720 594 1986a 737 904 756 1677 84 994 1996 1280
L18: 1175 1117 1991 2043 184 217a 1369 756 213 728 1478 889 40 218
L19: 464a_u 1269 1605 1486 1280 1395 710 1246 85 590 1421 1649 989
L20: 1280 1175 1990 529 122 744 1569 1682 909 307 1279 1421 659 1580
{catchword at foot, right: 1151, with paraph}
{clear, bottom left (later hand?): St Petersbourg ce 6. May 1791 / le tres humble tres obeissant fidel sujet et serviteur Deboli (faint)}
{notes 0178 (first pass): 8 = looped theta, 0 = open o, read literally; L01 3381z (z below the 1) and 3285 lie above 2,200, as in the Danzig code (3285 is also the first group of ZbPop 415 L10); 557a = a under 7, cf. 1792 "557"; L03 1704a, 156a, 323a small a below; L06 551b (b below 1), 1080z (z below 0); L07 1127b; L08 1023b; 1703a; L10 2147b (b below 7), 932c (c below 2); L11 785a; L12 92a (a below 2), 784b; L13 2166a, 2188a, 1097e (e below 7); L15 763a; L17 1986a; L18 217a; L19 464a_u = a below 4, a long stroke under it; 1280 is read 12 theta o (= the Danzig 1280?)}
# img 0179 left page (despatch 037 end, 1791-05-06; f. 37v) [spread 3500x2613: left page x<1800; right page blank]
L01: 1151 1172 733 1675 2097 463a_u 1172 217 1369 504 788 1784 504 1067
L02: 1280 1151 1175 904 520 1758 1827 756 1172z 1172 217 1369 1053 762a 1368
L03: 1269 931b 892 504 1920 1569 1172 1678 1175 298a 710 1602 1061 1677
L04: 658 1624 938b 2097 114 490 1151 1602 1053 1172 180 1991 278 756 213
L05: 183 1579 658 445a_u 1279 1576 1988 259 504 2092 240 2098 47 1067
L06: 1628a 335 1576 1172 904 1061 217 2147a 1173 2166a 124 2197c 211 1578
L07: 1783 1269 1053 504 46 894 1573 904 661 1178 218 1067 281 191 2016
L08: 892 1879 40 1134 720 1659 1280 185 1369 1569 1272 2088 1827 958
L09: 529 2125 89 756 1094 1280 1004 504 2096 539 480 1500 1173 281
L10: 1600 1360 1173 549 522 1991 2188a 958 1061 1053 664 1573 278 542
L11: 489 2043 1269 1879 40 1134 720 1061 730 84 2085 213 338 1053
L12: 664 886 798 1004 2195 1781z 1272 1576 756 1172 894 114 594 958
L13: 2107 1677 1147 1679 256 722 958 2039 909 2005 720 930b 118 211 889
L14: 114 1151 923 1989 1053 665 118 40 785a 1002 1879 40 1134 727 1058 2092
L15: 661 720 728 2030 1884 1279 213 2191 892 2160 2080 529 730 85
L16: 1053 1338 1079 40 1134 727 1058 552 1783 1839 920b 727 1484 44
L17: 1276 218 1059 529 1547 911z 594 1905 1223 1582a 90 1082b 2091
L18: 1494 1938 1276 1756 989 2016 266 504 2097 658 314 1072 1173
L19: 160 1783 529 1992 1625 594 330 1988 887 212 737 1791 1276
{closing in clear: Je suis avec le plus profond Respect / Sire / De Votre Majesté; at foot: St Petersbourg ce 6. May 1791 / le tres humble tres obeissant fidel sujet et serviteur Deboli}
{notes 0179 (first pass): L01 463a_u = a below 3 with a stroke under it; L02 1172z (z below 2); 762a; L03 931b (b below 1), 298a; L04 938b; L05 445a_u; L06 1628a, 2147a, 2166a, 2197c (c below 7); L12 886 (first digit blotted, 8 or 0), 1781z; L13 930b; L14 785a; L16 920b; L17 911z, 1582a, 1082b; L19 1276 last digit 6 (cf. L17-L18 1276)}

Decipherment of the time

zbpop421_037_clear.txt

# AGAD Zbiór Popielów 421, img 1_12_0_0_421_0060, 0061 (k. 48-49): the cabinet's clear text of cipher despatch
# ZbPop 5 no. 037 (St Petersburg, 6 May 1791, Nr 15; cipher img 5/0178-0179). Read from the images 27 Oct 2026,
# diplomatic (spelling kept), word[?] = uncertain reading.
# img 0060 (k. 48r)
{top left: Nº 15.}
{docket, top right: St Petersbourg ce 6. Mai 1791. / reçu le 17. —}
{folio, pencil, top right: 48}
Sire!
Odpisuiąc na list WKrMci de 23. elapsi nie wypada mi z moich,
ktore do tego momentu mam, wiadomości cofać się com w
poprzednich depeszach, a mianowicie w ostatniey wyraził, tak
o zachowaniu się tuteyszym iako też o przewadze ktorą wzięła rezolucya
nieodstąpienia od swego. Z Londynu maią tu iuż wiadomości de
14. elapsi, y Kuryer nawet ostatni od Woronzowa był expedyowany
12. eiusdem. Podług tych wiadomości przedsięwzięcie wysłania
Flotty na Morze Baltyckie było tam trwałe. My tu Kuryera z
Berlina dotąd niewidząc a słysząc postaremu o przygotowaniu Angiel-
skim y Pruskim przy tey zostaiemy Koniekturze, że chyba wspo-
mnione Dwory sprobowawszy, że piorem nic wskurać nie można,
# img 0061 left (k. 48v)
u Rossyi, chcą wprzod wywieść Flottę na Morze, a dopiero propono-
wać ultimatum. Galwez Poset Hiszpański tak się dał uludzić,
że wszystkie iego mowy kończą się na subtelnościach. Chciałby aby
Rossya zrobiła pokoy, ale utrzymuie, że ią przymuszać do tego
niepotrzeba; ale raczey z słodkością z nią postępować, y że tak
prędzey się z nią wskura. Trudno to pogodzić z dążeniem Rossyi
do wydarcia Turkom Oczakowa, y do wzmocnienia się Czarnym;
co gdy nastąpi, pokalkulować ciężko co z tego wynikną za konsekwencye.
W Polityce tak rezonować nie można iak to Galwez czyni, mowiąc:
Jmperatorowey uprzykrzyły się woyny, więc poki panować będzie
zaniecha zapewne proiektu {wy written above} wywrocenia Państwa Ottomańskiego.
Galwez wysłał iuż na odwrot swego Kuryera: co się z tym Posłem
układa Xże de Nassau iest tego instrumentem, y trafia w
rumel staremu Galwezowi karessuiąc go; na ktory to koniec
Jmperatorowa przysłała w Poniedziałek Galwezowi piękne Futro
Sobole.
Nowo-przybyty Poset Holenderski zdaie się Człowiek
bardzo grzeczny.
Dziękuię iak naypokorniey WKrMci za łaskawe przy-
ięcie Posła Neapolitańskiego.
Deboli.
{notes: 0061L "Poset" (twice) is the clerk's spelling of Poseł; l.8 "z tego" over an erased word; l.11 "wy" added above the line before "wrocenia"; 0061 right page blank, folio 49}

Decryption

zbpop421_037_clear.txt

Translation

037_en.md

# Despatch 037 (Nr 15), Deboli to Stanisław August, St Petersburg, 6 May 1791 (received 17 May)

English translation of the cabinet's decipherment (AGAD Zbiór Popielów 421, k. 48), checked group by group against the
cipher (Zbiór Popielów 5, k. 126), which is written in the second code (code B).

Sire!

In answer to Your Royal Majesty's letter of the 23rd of last month, the news I have up to this moment gives me no reason
to retract what I said in my previous despatches, and especially in the last one, both about the conduct here and about
the ascendancy that the resolution not to give way has gained. From London they already have news here of the 14th of
last month, and the last courier from Vorontsov was even sent off on the 12th. According to this news the plan of
sending the fleet into the Baltic Sea stood firm there. Not having seen a courier from Berlin so far, and hearing as
before of English and Prussian preparations, we keep to the conjecture that the said courts, having found that nothing
can be achieved with Russia by the pen, want first to bring the fleet out to sea and only then propose an ultimatum.
Gálvez, the Spanish envoy, has let himself be so deluded that all his talk ends in subtleties. He would like Russia to
make peace, but holds that there is no need to force her to it; rather she should be treated with sweetness, and so
one would get further with her sooner. That is hard to reconcile with Russia's drive to wrest Ochakov from the Turks
and to strengthen herself on the Black Sea; once that happens, it is hard to calculate what consequences will follow.
In politics one cannot reason as Gálvez does, saying: the Empress has grown tired of wars, so as long as she reigns she
will surely drop the project of overturning the Ottoman state. Gálvez has already sent his courier back: whatever is
being arranged with this envoy, the Prince of Nassau is its instrument, and he wins old Gálvez over by flattering him;
to which end the Empress on Monday sent Gálvez a fine sable fur.

The newly arrived Dutch envoy seems a very courteous man.

I thank Your Royal Majesty most humbly for the gracious reception of the Neapolitan envoy.

Deboli.

Note: "on the Black Sea": the cipher has "na Morze Czarnym", the decipherment only "Czarnym".

Despatch 039 (Nr 17), 13 May 1791 (cipher ZbPop 5; decipherment ZbPop 421)

Ten days after the Constitution of 3 May 1791: it was just the time for what the King did; raise the army to 100,000; Petersburg credits Marshal Potocki; the second half of the despatch to the Deputation is enciphered in the Deputation's cipher; court gossip on the Saxon marriage plans, Goltz's supposed part, and fear of Potemkin's designs.

Transcription

zbpop5_039.txt

# Deboli -> Stanislaw August, St Petersburg, 13 May 1791, Nr 17; AGAD Zbior Popielow 5, despatch 039 (img 0182, 0183).
# Conventions as zbpop5_001-003.txt: groups space-separated (the scribe separates them with dots); a/b/c = small letter
# written under (or above) the group; ^6 / ^c = a small figure or letter written ABOVE the group; _u underlined;
# ? uncertain; {clear text/notes}. Read 27 Oct 2026 from half-width strips at full resolution, two passes.
#
# TWO CODES IN ONE DESPATCH. Section A (img 0182 + 0183 lines A01-A08, the usual large hand, groups separated by dots)
# opens with an underlined indicator 3283 and is in the code of Deboli's 1792 Danzig letters (ZbPop 415: same
# indicator form 3285, same frequent groups 1053, 1151, 281, 114, 335, 1172, 756, 1682), NOT the Jan 1791 code.
# Section B (0183 lines B01-B11, a smaller, more cursive hand) opens with 4000 and is in the Jan 1791 code of
# despatches 001-003 (1353 = sie, 1578 = WKrM, 1654 1248 1786 559 = Xcia Potemkina, 1678 = Z, 1775 = full stop).
# In the cabinet's clear copy (ZbPop 421 img 0065-0066) section A = "Czas byl ... z ironia" (first parenthesis +
# the unbracketed paragraph), section B = the second bracketed paragraph "(Powiadaia tu na dworze ... burzdzil.)".
#
# Digit shapes, section A: 8 is a looped "ꝏ"/θ glyph, 0 an open o (720 vs 728 distinct on the same line);
# 6 b-shape; 9 g/q-shape. Section B: 8 and 0 are much less distinct (both loops); 4 open.
# img 0182 (f. 37r?; pencil 129 / 135 crossed at top; "No 17." top left)
{heading: Sire!}
{upper third: mirrored show-through of 0183, ignored}
A01: 3283_u 811 354 1017 1648 1545 1053 85 720 281
A02: 1172 664 1483 1569 1576 726 1072 958 1583
A03: 217 84 1269 284 1500 1521 1617 338 2193 1084
A04: 936 756 774 728 2091 1573 720 728 892 2039
A05: 1061 1479 1082 278 357 1583 1172 220 338
A06: 281 888 2191^6 114 1546 1173 1895 1178 213 1269
A07: 958 1058 1989 1151 123 756 910 1583 114
A08: 520 1759 1151 1172 1095 1395 1084 1682 1575
A09: 1369 1078^6 214 1569 1682 1326 1151 529 773
A10: 1989 1151 123 2059 191 1434 1059 1991 211
A11: 220 1600 1269 893 2016 120 1147 1679 256
A12: 722 958 1151 1740 602 46 529 503 728 1990
A13: 892 271 141 2097 1058 646 1802 1269 1989
A14: 1072 1677 1053 218 941 1988 87 114 1175
A15: 348 116 699 1151 1175 1053 911 1600 438
A16: 1396 807a 669 745 1702 1269 1117 1576 756
A17: 1682 912^c 116 889 666 1988 720 1575 1369
A18: 1879 1106 335 218 2039 1053 1693 121 1991
A19: 1151 1682 1694a 1646 1269 890 1693 396 1990
A20: 1569 756 1229 756 281 1172 1677 85 1683
A21: 1174 213 571 701a 1675 1059 1988 87 114
{catchword at foot, right, underlined: 1017 (= first group of 0183)}
{notes 0182: A01 3283 underlined, an indicator (cf. 3285 opening the 1792 Danzig code runs), not a code word.
 A03/A08 1084 and 0183 A05 1084: "1" + open o + looped 8 + 4; at first read as 1884, the open o is clear at 2x.
 A06 2191 with a small 6 written above the last digit (correction to 2196? the decipherment reads "ktorym", and
 2191 = "ktory" again at 0183 A07). A09 1078 with a 6 above the first digit (1678?). A17 912 with a small c above
 the 9. A17 720: the 7 is blotted. A19 1694a: "a" under the 4. A21 701a: "a" under the 1.
 A13 1802: "1" + loop + open o + 2, could be 1882. A14 1988 and A17/A21 1988: "19" + two loops.}
# img 0183 left page (f. 37v?) [spread 3500x2616: left page x<1800; right page blank but for watermark]
A01: 1017 2034 1651 1988 1754 572 2097 501 658
A02: 888 1694 1646 214 811 1739^6 888 1172
A03: 722 117 1694a 1646 214 1647 1647 335 1054
A04: 213 529 886 1581 213 1682 61 1072 1279 284
A05: 1084 1500 1210 417 770 1368 213 1682 1694a
A06: 1646 1395 1990 906^c 527 1679 1647 335 1054
A07: 46 1269 116 658 2097 1032 2039 908 2191
A08: 1682 175 527? 1085 1173 1988 684 217 1369
{section B, smaller cursive hand, begins on the next line}
B01: 4000 1443 359 1433 782? 743 60? 1601 1919 551 6^3/2 189 1564
B02: 2006 1242 117 2107 2080 1342 1578 1601 893 1670 2083 1255 462
B03: 156 1319 1334 17? 1919 1654 362 1601 158 1775 1678 1654 5 820 1369 1498
B04: 1562 2001 1255 1006 707 675 1601 1433 1296 109 359 302 213 616
B05: 1490 8 1892? 693 246 8 1452 1258 1565 2152 1775 1559 1489 1353
B06: 1173 695 690 1706 1073 685 1194 70a 1570? 1679 1137 1775 358 1433 1353
B07: 3 675 1329 1342 2076 1681 237 1990 156 895 117 397 1468? 784
B08: 695 1353 1270 2132 695 8 1654 2074 117 1775 1678 1258 1342 1428?
B09: 1490 743 895 1990 1353 1433 1317 1261 1695 782 1430 1258 1565
B10: 624 2131 1785? 1926b? 1353 801 1988 359 1214 960 1654 1248 1786? 559
B11: 1990 1657 2002 1449 2031 1722 2044a 1678 90? 656 1775
{closing in clear: Je suis avec le plus profond Respect / Sire / De Votre Majesté / le très humble, très obeissant fidel sujet et serviteur. Deboli}
{date in clear, bottom left: St Petersbourg ce 13. May 1791}
{notes 0183: A01 1754 has a small 6 between the lines, nearer 1739 of A02: assigned to 1739 (above). A03 1694a and
 A05 1694a: "a" under the 4. A06 906 with a small c above it (or under 417 of A05). A08 third group blotted by an
 ink blot with a ^ above it: 527 or 529; the decipherment ("przemowil") and A06 527 = prze favour 527.
 B01 "4000" an opening indicator (section A opens with 3283). B01 782?: "7" with a long descender + loop + 2, could
 be 182; 743 60?: written "74360" with no dot, split 743 + 60 (743 recurs B09), could be 7 + 4360 or 743 + 60.
 B01 6^3/2: a "6" with "3" over a short bar over "2" written as a fraction (6 3/2?), read as one group 6 with
 a mark; 189: "1" + loop + 9, could be 109. B03 17?: may be 117 (B02, B07, B08 have 117 = -go).
 B05 1892?: "1" + loop + 92, could be 1092. B06 70a: "7" + loop + "a" under; 1570?: "157" + loop (1578 = WKrM
 does not fit the clear text here, so read 1570). B07 2076: written "2476"/"2076", the second digit unclear;
 1468?: "146" + loop with a tail below (1460/1468). B08 1428?: "142" + loop (1420/1428; cf. 003 "1258 1342a 1428").
 B10 1785?: 1705/1785; 1926b?: "19" + uncertain + "6" with b below; 1786?: read 1706 at first, 1786 fits
 Potemkina in 002 (1654 1248 1786 559). B11 90?: "9" + loop, maybe 98 or 908; 2044a: "a" under the last 4.
 In this hand 8 vs 0 is often undecidable; 1258/1250 (B08) read 1258 (003 has 1258 1342a 1428).
 Checked against 045 (same code, clear copy): B05 1490 completes Goltz (213 616 1490, as 045); B09 1490 stands for
 "u" and is probably 1498 (= u in 045 and in B03 Nassa-u); B07 1681 stands for "że" and is probably 1601;
 B07 117 stands for "przy" and may be 1117 (= przy in 045 and 002); B10 1786? stands inside "Potemkina" but
 1786 = comma in 045, so read 1706 there is possible.}

Decipherment of the time

zbpop421_039_clear.txt

# AGAD Zbiór Popielów 421 (img 1_12_0_0_421_0065, 0066): the cabinet's clear text of cipher despatch ZbPop 5 no. 039
# (Deboli, St Petersburg, 13 May 1791, Nr 17; cipher img 5/0182-0183). Read from the images 27 Oct 2026, diplomatic,
# word[?] = uncertain reading. The upper half of 0065 is left blank between the salutation and the text.
# img 0065 (recto)
{top left: N° 17.}  {top right: St Petersbourg ce 13. Mai 1791. / reçu le 24. — . — .}  {pencil foliation: 52}
Sire!
{blank space, about half the page}
(Czas był właśnie zrobić coś WKrMię uczynił. Niech Bogu będzie
chwała od ktorego trzeba się spodziewać Sukcessu, to iest wybawienia
Oyczyzny od nieszczęścia ktorym była zagrożona. Uwiiaymy się
teraz czym prędzey z Woyskiem, aby go dociągnąć do 100,000. y
przysposobiaymy ile można amunicyi woiennych. Tu, iak mi
Xże de Nassau y drudzy powiadali, przypisuią to naywięcey
Marszałkowi Potockiemu. Ja WKrMci dawno twierdziłem że On
ma rozum y że w teraznieyszych okolicznościach szczyre szedł.)
Wszystko co się do tey materyi sciąga wyrażono iest w Depeszy
moiey do Deputacyi. Tę depeszę, obawiaiąc się żeby się niezdała
duża na poczcie, rozdwoiłem; iedna część idzie pod kopertą
# img 0066 (verso)
Deputacyiną, druga tąż samą Deputacyiną cyfrowana cyfrą przyłą=
=czona do listu WKrMci; niech więc będzie zaraz odesłana do
Deputacyi, aby ią tam przedecyfrowali./ Markof iest ten ktory
do mnie przemowił z ironią.
(Powiadaią tu na dworze że albo Krolewicza Pruskiego chcesz
WKrMość żenić z Corką Elektora Saskiego, albo Xięcia Jozefa.
Z Xcia de Nassau wyczerpnąłem że tu rozumieią iż Goltz
dopomogł do tey rewolucyi. W tym się podobno mylą, a lepiey
powiedziawszy, zapewne. Ja tu się dałem słyszeć, że gdyby
Elektor nieprzyiął Tronu, My się rzucimy do Xcia Brunswickiego.
Z resztą u Ministerium nie bardzo się tu srożą na tę rewolucyą;
ale się naybardziey boią zamysłow Xcia Potemkina, ktoryby y
bez tego był zawsze burzdził[?].)
Deboli.
{pencil, lower left: Zb. Pop. 421}

Decryption

zbpop421_039_clear.txt

# AGAD Zbiór Popielów 421 (img 1_12_0_0_421_0065, 0066): the cabinet's clear text of cipher despatch ZbPop 5 no. 039
# (Deboli, St Petersburg, 13 May 1791, Nr 17; cipher img 5/0182-0183). Read from the images 27 Oct 2026, diplomatic,
# word[?] = uncertain reading. The upper half of 0065 is left blank between the salutation and the text.
# img 0065 (recto)
{top left: N° 17.}  {top right: St Petersbourg ce 13. Mai 1791. / reçu le 24. — . — .}  {pencil foliation: 52}
Sire!
{blank space, about half the page}
(Czas był właśnie zrobić coś WKrMię uczynił. Niech Bogu będzie
chwała od ktorego trzeba się spodziewać Sukcessu, to iest wybawienia
Oyczyzny od nieszczęścia ktorym była zagrożona. Uwiiaymy się
teraz czym prędzey z Woyskiem, aby go dociągnąć do 100,000. y
przysposobiaymy ile można amunicyi woiennych. Tu, iak mi
Xże de Nassau y drudzy powiadali, przypisuią to naywięcey
Marszałkowi Potockiemu. Ja WKrMci dawno twierdziłem że On
ma rozum y że w teraznieyszych okolicznościach szczyre szedł.)
Wszystko co się do tey materyi sciąga wyrażono iest w Depeszy
moiey do Deputacyi. Tę depeszę, obawiaiąc się żeby się niezdała
duża na poczcie, rozdwoiłem; iedna część idzie pod kopertą
# img 0066 (verso)
Deputacyiną, druga tąż samą Deputacyiną cyfrowana cyfrą przyłą=
=czona do listu WKrMci; niech więc będzie zaraz odesłana do
Deputacyi, aby ią tam przedecyfrowali./ Markof iest ten ktory
do mnie przemowił z ironią.
(Powiadaią tu na dworze że albo Krolewicza Pruskiego chcesz
WKrMość żenić z Corką Elektora Saskiego, albo Xięcia Jozefa.
Z Xcia de Nassau wyczerpnąłem że tu rozumieią iż Goltz
dopomogł do tey rewolucyi. W tym się podobno mylą, a lepiey
powiedziawszy, zapewne. Ja tu się dałem słyszeć, że gdyby
Elektor nieprzyiął Tronu, My się rzucimy do Xcia Brunswickiego.
Z resztą u Ministerium nie bardzo się tu srożą na tę rewolucyą;
ale się naybardziey boią zamysłow Xcia Potemkina, ktoryby y
bez tego był zawsze burzdził[?].)
Deboli.
{pencil, lower left: Zb. Pop. 421}

Translation

039_en.md

# Despatch 039 (Nr 17), Deboli to Stanisław August, St Petersburg, 13 May 1791 (received 24 May)

English translation of the cabinet's decipherment (AGAD Zbiór Popielów 421, k. 52), checked group by group against the
cipher (Zbiór Popielów 5, k. 129). The first paragraph is in code B, the second (in a smaller hand) in code A.
[?] marks an uncertain reading.

Sire!

(It was just the time to do what Your Royal Majesty has done. Glory be to God, from whom success must be hoped for,
that is, the deliverance of the Country from the misfortune that threatened it. Let us now make haste with the army,
to bring it up to 100,000, and let us prepare as much war ammunition as possible. Here, as the Prince of Nassau and
others told me, they ascribe this most of all to Marshal Potocki. I have long maintained to Your Royal Majesty that
he has good sense and that in the present circumstances he has acted sincerely.) Everything relating to this matter is
set out in my despatch to the Deputation. Fearing that this despatch might seem too large at the post office, I split
it in two: one part goes under the Deputation's cover, the other, enciphered in the Deputation's own cipher, is
attached to Your Royal Majesty's letter; let it therefore be sent on at once to the Deputation so that they may
decipher it there. Markov is the one who spoke to me with irony.

(They say here at court that Your Majesty wants to marry the daughter of the Elector of Saxony either to the Prussian
Crown Prince or to Prince Józef. From the Prince of Nassau I drew out that they believe here that Goltz helped bring
about this revolution. In that they are probably mistaken, or rather, certainly. I have let it be heard here that if
the Elector did not accept the throne, we would turn to the Duke of Brunswick. Otherwise the ministry here is not very
angry about this revolution; but they most fear the designs of Prince Potemkin, who even without this would always
have stirred up trouble [?].)

Deboli.

Context: "this revolution" is the Constitution of 3 May 1791, ten days earlier; the Elector of Saxony was named in it as
heir to the Polish throne.

Despatch 045 (Nr 23), 31 May 1791 (cipher ZbPop 5; decipherment ZbPop 421)

Deboli begins corresponding with Vice-Chancellor Chreptowicz; Petersburg thinks the Revolution well founded but reports displeasure in Berlin, and Goltz has cooled towards him; Dresden's hesitation and Helbig's instructions on the Elector's answer; Potemkin promises Fawkener a favourable answer before the Empress has seen the note.

Transcription

zbpop5_045.txt

# Deboli -> Stanislaw August, St Petersburg, 31 May 1791, Nr 23; AGAD Zbior Popielow 5, despatch 045 (img 0206, 0207).
# Conventions as zbpop5_001-003.txt: groups space-separated (dots in the original); a/b/c/z = small letter written under
# the group (a mark between two lines is given to the group above); ^ mark above; _u underlined; ? uncertain; {notes}.
# Read 27 Oct 2026 from half-width strips at 1.4-1.8x, checked against the clear copy (ZbPop 421 img 0098-0099).
#
# TWO CODES. Lines 0206 L01 - 0207 L11 (to "4000 1775") are in the Jan 1791 code (as 001-003 and section B of 039),
# small cursive hand. After "4000 1775" the indicator 3285 opens a run in the 1792-Danzig code (as section A of
# 039: 1269 = full stop, 756 = sie, 1053 = w, 1072 = WKrM, 1682 = do). The switch falls at the paragraph
# "Co sie tycze Fawknera ..." (right page of the clear copy). Same scribe throughout (unlike 039).
# Digit shapes: 8 and 0 both loops, 8 usually with a closed upper loop; the decipherment decided many.
# img 0206 (f. 45r?; "No 23." top left; pencil 147, 151 crossed)
{heading: Sire!}
{upper part: mirrored show-through of 0207, ignored}
L01: 92 1092 30a 993 1620a_u 1297 968 1160 3 1428 1069? 2148 16z 1705 606 546 2151 693 359
L02: 1678 1160 615 2176 1782 1433 1453 1445 1216 1159 1042 783 993 622 1586 948 873
L03: 1019b 1657 1498 870 787 692 782 2152 744 1295a 1786 1657 384 1117 2062b 1092 1458
L04: 109 931 1353 1433 1452 1343 686 1618 66 2107 1320 907b? 2076 763 1786 961 356
L05: 1433 688 359 874 1874 1258 1565 624 2151 1679 1498 223 780 1461a 783 1785
L06: 1678 1489 1719 1329 1342 2076 1353 3 3 359 1786 1601 1010 1589 109 1559 2067 1376a
L07: 429 1092 94 360 895 1657 895 1498 342 1054 895 1785 1873 1601 951 895z? 900
L08: 109 892 1260a 360 1498 2160 948 787 812a 1559 1452 734 267a 109 1050 1775
L09: 1452 1325 1086 1092 1605 2152 358 1508a 2080 1508b 1267 1786 1657 2083
L10: 359 1559 766 693 242 1092 1139 1256 1786 407 1748a 2163a 109 948 1603 110
L11: 2012c 895 213 616 1490 1873 1618 747 1785 640 1353 1092 1508b 1266a 2117a 1559
L12: 787 1039a_u 895 2083 1679 487 1560 1775 690 1385 688 2107 135 720 1433 8 925
L13: 1160 3 1428 1805 2148 1786 1601 1559 106 1731b 1560 622 1353 2060 542a 2082
L14: 1678 937 1670 1625 993 784 1657 1785 1926 1601 1618 24 1903 156 2 418 893
L15: 1137 117 895 2059 1786 1657 1601 744 1295a 2146 2107 1489 1727 787 1786 1601
L16: 1180 1588 993 787 1145a 686 1559 1236 373 361 1605 487 694 1323 7z 1873 787
L17: 1353 1559 1118 1 1679 1114 1427 2076 413 1115 1458 130 686 1775 2083 8 895 8
L18: 1380b 487 24 1903 1786 1432 1353 1737z? 1678 1489 2083 1160 1428 1678 3 1428
L19: 1147 948 8 280 616 1907 208 1775 961 2051 1582b 1498 747 1786 1657 1194b 70
{catchword at foot, right, with paraph: 692}
{notes 0206: L01 30a and 1620a: "a" under the 0; 1620a underlined (the stroke under the a); 1069?: "1" + loop + 69,
 could be 1869 (stands for "18." of the date); 16z: "16" with "2"/"z" under; 1705: last two digits small.
 L03 1019b: a b-loop descends under 1019 (or is part of the 1 of 1657); 2062b: "b" under the 2.
 L04 907b?: "9o7" with a b-loop under, could be 967/987. L07 895z?: "8951" with "2"/"z" under; 900: "9" + two loops,
 could be 980/908. L08 1260a: compare 0207 L10 1200a (both = pra- of "prawie"): one of them misread, 1260/1200.
 L11 2012c: "c" under the 2. L12 1039a_u: "103" + "9a" underlined (looks like "Ja" with stroke). L13 1731b: "b" under.
 L14 "2 418": written "2418" with no dot; split because no group exceeds 2200 and the clear text has
 "Elektora ieszcze nic" = 156 2 418 893 (418 = ieszcze again at 0207 L03; 893 = nic at 0207 L04/L10). L16 7z: "7" with "z/2" under. L18 1380b: "b" under 1380; 1737z?: "173" + 7 with "4/z" under.
 L19 1582b: "b" under the 2; 1194b: "b" under the 4 (cf. 039 B06 1194 70a = powie-dzia-).}
# img 0207 left page (f. 45v?) [spread 3500x2597; right page blank but for the watermark]
L01: 692 1786 1601 694 1146 1874 1786 382 1800 2148 1559 1593 774 787 1434 162
L02: 466 1575 156 1058 2083 1353 1498 870 1752 662 1794 2148 1785 1601 156
L03: 2051 1489 1298a 1266 1559 930 789 1786 1601 1288a 356 418 895 3 656 1785 1601
L04: 961 280 616 1907 207 1094 1427 399 686 1353 688 1193 1786 1601 893 1591
L05: 895 1508b 304 1488 1786 382 156 688 1353 1678 934 1678 1578 1786 1601
L06: 1678 1258 1342a 1428 961 280 616 1907 207 1092 1564 895 780 1353 1601 1476
L07: 1874 782 1274a 1876 2083 688 757 1786 1657 2060 1992 1670 2083 1433 {dash line-filler}
L08: 948 1489 757 1874 1775 1194b 70 126 280 616 1907 213 1564 1436b 109 1357a
L09: 693 413 937 948 1370 360 1559 385 686 1433 1427 1303 2036a 782 1786 1657
L10: 1317 539 615 782 1489 1786 1601 358 1445 600 662 1873 1200a 360 893 948
L11: 1489 895 757 110 2007 461 398 782 13a 1059 1297 1657 1702 4000 1775 3285 1269
{code switch: from here the Danzig-1792 code}
L12: 1576 756 894 1580 1833 1053 2094 215 859 1178 1479 1583 740a 892 1072 1053
L13: 1693 121 2044 950 670 1682 1053 215 1151 1269 594 1986a 737 1173 504 1607a
L14: 1368 2016 190 1280 1395 756 1473 893 2861z? 281 1053 720 215 85 1269 1147
L15: 651 1280 2191 797 1990 1920 694 1172 522 1843 603b 1151 1833 1053 2094 215
L16: 664 1058 1280 2193 1084 1173 522 726 84 1058 1342 1682 757 213 401c 1373
L17: 1280 2014 2088 1677 122 504 194 214 425 1269 218 887 211 1603 114 1280
L18: 1175 1147 651 504 584z 575 317 218 894 1053 1058 1883 46 1369 2050 2088
L19: 281 1545 1058 1751 1269 904 1368 1053 1677 1054 317 425 1988 504 666 1053
L20: 1581 760a 179 1007 1368 893 912 745 171 1269 1172 909 190 746a 1072 1053 320
L21: 2016 893 706 1988 1678 1269
{closing in clear: Je suis avec le plus profond Respect / Sire / De Votre Majesté / le très humble, très obeissant fidel sujet et serviteur. Deboli}
{date in clear, bottom left: St Petersbourg ce 31. May 1791}
{notes 0207: L01 1146 1874: "1146" may be "1148"; 1434 162: "1434" + "162" close together (162 could be the start of
 L02's 466?). L02 1794: "179" + 4 with a stroke (1794/1799). L03 1298a: "a" under the 8; 1288a: "a" under.
 L05 1508b: "b" under the 8 (= wie, as 0206 L09/L11). L06 1342a: "a" under the 2 (Z reszta = 1678 1258 1342a 1428,
 as in 003 and 039 B08). L08 1436b: "b" under the 6; 1357a: "a" under the 7. L11 13a: "13" with "a" under (or 1:3a);
 "4000 1775 3285 1269": 4000 closes the old-code run (039 B opens with it), 3285 opens the new-code run (039 A opens
 with 3283; the Danzig 1792 runs with 3285). L13 1986a: "a" under the 6; 1607a: "a" under the 7.
 L14 2861z?: "2861" (above 2200) with a "2/z" between the lines (or over 1843 of L15); possibly 286 + 1.
 L16 1084: "1" + loop + loop + 4 (as 039 A03/A08/0183 A05 = -go); 401c: "c" under the 1. L18 584z: "584" with a "2/z"
 between lines (or over 1269 of L19). L20 760a: "a" under the 0; 746a: "a" under the 6 (cf. L12 740a: 740/746 one group).}

Decipherment of the time

zbpop421_045_clear.txt

# AGAD Zbiór Popielów 421 (img 1_12_0_0_421_0098, 0099): the cabinet's clear text of cipher despatch ZbPop 5 no. 045
# (Deboli, St Petersburg, 31 May 1791, Nr 23; cipher img 5/0206-0207). Read from the images 27 Oct 2026, diplomatic,
# word[?] = uncertain reading. Pencil foliation 77, 78. The upper half of 0098 is left blank under the salutation.
# img 0098 (recto)
{top left: N°. 23.}  {top right: St Petersbourg ce 31. Mai 1791 / reçu ce 11. Juin. — .}  {pencil: 77}
Sire!
{blank space, about half the page}
Dziś podług odebranych rozkazow pod datą 18. Currentis zaczynam
Korrespondencyą moią z Podkanclerzym Chreptowiczem.
Tu też także przez pocztę[?] Niedzielną odebrali wiadomość o
nastąpioney u Nas nominacyi Ministrow, y iak przynaymniey po
tłumaczeniu się tuteyszym względem drugich sądzić można, Oni
tu maią naszą Rewolucyą za ugruntowaną; z tym zaś słyszeć się
daią, że Ona wielkie w Berlinie sprawiła podziwienie y nieu=
=kontentowanie; a że od niechcenia prawie uczyniono Nam w tey
mierze grzeczne oświadczenie. Tey suppozycyi ja wiele wierzę,
y co ią w myśli moiey popiera, iest znaczne oziębienie Goltza
{catchword: względem}
# img 0099 left page (verso)
względem mnie; lubo się powierzchownością nieco zakrywa.
Westmacher[?] miał tu Doniesć pod datą 14. Currentis, że w
Dreznie zdawali się bydz kontenci z nowiny z Warszawy odebra=
=ney; ale że względem determinacyi Elektora ieszcze nic
pewnego niebyło, y że Ministrow Cudzoziemskich tym zbywano,
że ponieważ wiele odebrano pism w Polskim języku, musiano
się wprzod zaprzątać ich przetłumaczeniem. Co do niedostatku
determinacyi, to się zgadza z tym co pod tąż datą pisano
do Helbiga. On był wczoray u mnie, y powiedział mi
że ma piszą iż 9. Currentis w wieczor Małachowski notyfi=
=kował Elektorowi co się u Nas zrobiło 3. Currentis; że Elektor
był tym rozrzewniony, że rezolucyi ieszcze niedał; że On Helbig
pytaiącym się ma powiadać, że nic więcey nie wie iak tylko
iż Elektor ma się znosić z WKrMcią, że z resztą On, Helbig,
powinien się ze mną naradzać co ma mowić y bydz baczym[?]
co tu o tym mowią. Powiedziałem Helbigowi treść moich
nowin, o sposobie w iakim tu ta rzecz brana, y skończy=
=łem na tym że ia także mało a prawie nic o tym nie
mowię, czekaiąc na dalsze rozkazy.
{catchword: Co się}
# img 0099 right page (recto)
{pencil: 78}
Co się tycze Fawknera zobaczy z tego WKrMść w Depeszy
moiey Urzędowney. Poseł Hiszpański zapobiega iak może aby
się tu Anglia nie wrzunęła[?]. Xże Potemkin, ktory swoią
głową robi, z procy[?] powiedział Fawknerowi, ktorego zaprosił
w Piątek do siebie na Obiad, iż Imperatorowa da mu
pomyślną odpowiedź. Notandum że Xże Potemkin po poda=
=niu Noty w Wigilią ieszcze {a stroke "/" and a short bar above, before:} Imperatorowey niebył widział.
Taka w dawaniu odpowiedzi porywczość mocno uraża tuteysze
Ministerium. Z tego możesz WKrMść wnosić iak tu rzeczy
idą. —
Deboli.

Decryption

zbpop421_045_clear.txt

# AGAD Zbiór Popielów 421 (img 1_12_0_0_421_0098, 0099): the cabinet's clear text of cipher despatch ZbPop 5 no. 045
# (Deboli, St Petersburg, 31 May 1791, Nr 23; cipher img 5/0206-0207). Read from the images 27 Oct 2026, diplomatic,
# word[?] = uncertain reading. Pencil foliation 77, 78. The upper half of 0098 is left blank under the salutation.
# img 0098 (recto)
{top left: N°. 23.}  {top right: St Petersbourg ce 31. Mai 1791 / reçu ce 11. Juin. — .}  {pencil: 77}
Sire!
{blank space, about half the page}
Dziś podług odebranych rozkazow pod datą 18. Currentis zaczynam
Korrespondencyą moią z Podkanclerzym Chreptowiczem.
Tu też także przez pocztę[?] Niedzielną odebrali wiadomość o
nastąpioney u Nas nominacyi Ministrow, y iak przynaymniey po
tłumaczeniu się tuteyszym względem drugich sądzić można, Oni
tu maią naszą Rewolucyą za ugruntowaną; z tym zaś słyszeć się
daią, że Ona wielkie w Berlinie sprawiła podziwienie y nieu=
=kontentowanie; a że od niechcenia prawie uczyniono Nam w tey
mierze grzeczne oświadczenie. Tey suppozycyi ja wiele wierzę,
y co ią w myśli moiey popiera, iest znaczne oziębienie Goltza
{catchword: względem}
# img 0099 left page (verso)
względem mnie; lubo się powierzchownością nieco zakrywa.
Westmacher[?] miał tu Doniesć pod datą 14. Currentis, że w
Dreznie zdawali się bydz kontenci z nowiny z Warszawy odebra=
=ney; ale że względem determinacyi Elektora ieszcze nic
pewnego niebyło, y że Ministrow Cudzoziemskich tym zbywano,
że ponieważ wiele odebrano pism w Polskim języku, musiano
się wprzod zaprzątać ich przetłumaczeniem. Co do niedostatku
determinacyi, to się zgadza z tym co pod tąż datą pisano
do Helbiga. On był wczoray u mnie, y powiedział mi
że ma piszą iż 9. Currentis w wieczor Małachowski notyfi=
=kował Elektorowi co się u Nas zrobiło 3. Currentis; że Elektor
był tym rozrzewniony, że rezolucyi ieszcze niedał; że On Helbig
pytaiącym się ma powiadać, że nic więcey nie wie iak tylko
iż Elektor ma się znosić z WKrMcią, że z resztą On, Helbig,
powinien się ze mną naradzać co ma mowić y bydz baczym[?]
co tu o tym mowią. Powiedziałem Helbigowi treść moich
nowin, o sposobie w iakim tu ta rzecz brana, y skończy=
=łem na tym że ia także mało a prawie nic o tym nie
mowię, czekaiąc na dalsze rozkazy.
{catchword: Co się}
# img 0099 right page (recto)
{pencil: 78}
Co się tycze Fawknera zobaczy z tego WKrMść w Depeszy
moiey Urzędowney. Poseł Hiszpański zapobiega iak może aby
się tu Anglia nie wrzunęła[?]. Xże Potemkin, ktory swoią
głową robi, z procy[?] powiedział Fawknerowi, ktorego zaprosił
w Piątek do siebie na Obiad, iż Imperatorowa da mu
pomyślną odpowiedź. Notandum że Xże Potemkin po poda=
=niu Noty w Wigilią ieszcze {a stroke "/" and a short bar above, before:} Imperatorowey niebył widział.
Taka w dawaniu odpowiedzi porywczość mocno uraża tuteysze
Ministerium. Z tego możesz WKrMść wnosić iak tu rzeczy
idą. —
Deboli.

Translation

045_en.md

# Despatch 045 (Nr 23), Deboli to Stanisław August, St Petersburg, 31 May 1791 (received 11 June)

English translation of the cabinet's decipherment (AGAD Zbiór Popielów 421, k. 77-78), checked group by group against
the cipher (Zbiór Popielów 5, k. 147). The text up to "waiting for further orders" is in code A, the last paragraph in
code B. [?] marks an uncertain reading.

Sire!

Today, following the orders received under the date of the 18th of this month, I begin my correspondence with
Vice-Chancellor Chreptowicz.

Here too they received by Sunday's post [?] the news of the appointment of ministers in our country, and, as far as one
can judge at least from the explanations given here concerning others, they regard our Revolution here as firmly
established; at the same time they let it be heard that it caused great astonishment and displeasure in Berlin, and
that a polite declaration on the matter was made to us almost reluctantly. I believe this supposition a good deal, and
what supports it in my mind is the marked cooling of Goltz towards me, though he hides it somewhat by his manner.

Westmacher [?] reported here under the date of the 14th of this month that in Dresden they seemed pleased with the news
received from Warsaw; but that nothing was yet certain about the Elector's decision, and that the foreign ministers were
put off with the excuse that, since many papers had been received in Polish, they first had to be busy translating
them. As for the lack of a decision, that agrees with what was written under the same date to Helbig. He was with me
yesterday and told me that he is written to that on the evening of the 9th of this month Małachowski notified the
Elector of what was done in our country on the 3rd of this month; that the Elector was moved by it, that he has not yet
given a resolution; that he, Helbig, is to tell those who ask that he knows nothing more than that the Elector is to
come to an understanding with Your Royal Majesty; that otherwise he, Helbig, is to consult with me on what to say and
to watch [?] what is said about it here. I told Helbig the substance of my news and of the way the matter is taken
here, and ended by saying that I too say little or almost nothing about it, waiting for further orders.

As for Fawkener, Your Royal Majesty will see it in my official despatch. The Spanish envoy is doing what he can to keep
England from plunging in [?] here. Prince Potemkin, who acts on his own head, told Fawkener out of spite [?], having
invited him to dinner on Friday, that the Empress would give him a favourable answer. Note that Prince Potemkin, after
the note was handed in on the eve, had not yet seen the Empress. Such haste in giving answers greatly offends the
ministry here. From this Your Royal Majesty may judge how things go here.

Deboli.

Key: code_table_039_045.tsv

07 Sources

AGAD Warszawa, Zbiór Popielów 5: item list with image links; images on the AGAD image server.
AGAD Warszawa, Zbiór Popielów 421: item list; images.
AGAD, inventory of the Zbiór Popielów (fonds 12), for the cipher and key units of Deboli’s embassy.
Z. Zielińska and A. Danilczyk (eds.), Korespondencja polityczna Stanisława Augusta z Augustynem Debolim, IH PAN (volumes for 1780–1782 only).
D. Rolnik, on Deboli’s warnings during the Great Sejm, Rocznik Filozoficzny Ignatianum 31/3 (2025): quotes the 1790–92 decipherments (not seen here).

The transcriptions, alignments, code tables and translations are in targets/deboli1791.

Deboli to Stanisław August, St Petersburg 1791

01 Two boxes

02 The check

03 The cipher: two codes

04 What the five say

05 The other years

06 What remains open

Full texts

Despatch 002, 7 Jan 1791 (cipher ZbPop 5; decipherment ZbPop 421)

Despatch 032 (Nr 10), 22 Apr 1791 (cipher ZbPop 5; decipherment ZbPop 421)

Despatch 037 (Nr 15), 6 May 1791 (cipher ZbPop 5; decipherment ZbPop 421)

Despatch 039 (Nr 17), 13 May 1791 (cipher ZbPop 5; decipherment ZbPop 421)

Despatch 045 (Nr 23), 31 May 1791 (cipher ZbPop 5; decipherment ZbPop 421)

07 Sources